Σελήνη: Γνωρίστε τον δορυφόρο μας

Σελήνη: Γνωρίστε τον δορυφόρο μας

Πανσέληνος, ημισέληνος, μπλε φεγγάρι, έκλειψη. Ανεξαρτήτως φάσης, η Σελήνη ασκεί από αρχαιοτάτων χρόνων μία μαγνητική γοητεία στους ανθρώπους και έχει εξέχουσα θέση στα λαϊκά παραμύθια, τους θρύλους, τις παραδόσεις, αλλά και στη σύγχρονη κουλτούρα.

Παραθέτουμε 12 στοιχεία για τη μαγική Σελήνη και μοναδικό φυσικό δορυφόρο της Γης, κάποια εκ των οποίων είναι γνωστά και άλλα που μοιάζουν απλά απίστευτα.

1. Η Σελήνη δεν είναι σφαιρική.
Έχει τον σχήμα αυγού. Επίσης, είναι ασταθής -το κέντρο της μάζας της δεν βρίσκεται ακριβώς στο γεωμετρικό κέντρο, αλλά σε απόσταση 1,9 χλμ από αυτό.

2. Δεν τη βλέπουμε ποτέ ολόκληρη.
Όπου κι αν είμαστε, οποιαδήποτε στιγμή βλέπουμε μόνο το 59% της Σελήνης. Το υπόλοιπο 41% δεν είναι ορατό από τη Γη. Και, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά το δημοσίευμα, εάν πάτε ποτέ στο Διάστημα και βρεθείτε στο κρυμμένο 41% δεν θα μπορέσετε να δείτε τη Γη.

3. Το Μπλε Φεγγάρι προέκυψε από την έκρηξη ενός ηφαιστείου.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, ο όρος «Μπλε Φεγγάρι» έρχεται από το μακρινό 1883 και την έκρηξη του ηφαιστείου Κρακατόα στον Ειρηνικό (μία από τις βιαιότερες ηφαιστειακές εκρήξεις όλων των εποχών). Η ηφαιστειακή τέφρα που εκτοξεύτηκε σε ύψος 30 χλμ άλλαξε τόσο την ατμόσφαιρα, ώστε το φεγγάρι φαινόταν μπλε. Εξου και η βρετανική έκφραση «once in a blue moon» υποδεικνύει κάτι που συμβαίνει εξαιρετικά σπάνια.

4. Βομβαρδίζοντας τη Σελήνη.
Την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου και συγκεκριμένα το 1958, οι ΗΠΑ εξέτασαν την πιθανότητα βομβαρδισμού της Σελήνης με πυρηνικά. Το σχέδιο με την κωδική ονομασία «Project A119» (ή, «A Study of Lunar Research Flights») θα ήταν μία επίδειξη δύναμης στη Σοβιετική Ένωση και μία απάντηση των Αμερικανών στην κούρσα του Διαστήματος.

5. Για την έκλειψη φταίει ο δράκος.
Σύμφωνα με μία αρχαία κινεζική παράδοση για την ηλιακή έκλειψη φταίει ένας δράκος που κατάπιε τον ήλιο. Η απάντηση σε αυτό το δραματικό γεγονός είναι να κάνουν όσο το δυνατόν περισσότερο θόρυβο (κατά τη διάρκεια της έκλειψης) για να τρομάξουν τον δράκο και να φύγει μακριά. Σύμφωνα πάντα με τους θρύλους της αρχαίας Κίνας, στη Σελήνη ζούσε ένας τεράστιος βάτραχος, ο οποίος καθόταν πάνω σε έναν κρατήρα. Οι κρατήρες της Σελήνης προκλήθηκαν από την πρόσκρουση διαστημικών βράχων πριν από περίπου 4,1 δισεκατομμύρια χρόνια.

6. Η Σελήνη και η επιβράδυνση.
Εξαιτίας της εγγύτητας της με τη Γη, η Σελήνη ασκεί ισχυρή βαρυτική επίδραση στη Γη, προκαλώντας φαινόμενα όπως οι παλίρροιες -οι εαρινές παλίρροιες είναι υψηλότερες- αλλά και επηρεάζοντας τον άξονα περιστροφής της. Μέρος της περιστροφικής ενέργεια της Γης «χάνεται» από τη Σελήνη, γεγονός που προκαλεί επιβράδυνση της περιστροφής της Γης κατά περίπου 1,5 χιλιοστό του δευτερολέπτου ανά αιώνα.

7. Το φως της Σελήνης.
Όπως είναι γνωστό, η επιφάνεια της Σελήνης είναι αρκετά σκοτεινή. Ακόμη και μία πανσέληνος για να λάμψει με τη φωτεινότητα του Ήλιου θα χρειαζόταν 398,110 φεγγάρια. Κατά τη διάρκεια μιας σεληνιακής έκλειψης, όταν η Σελήνη μετακινείται στη σκιά της Γης, η θερμοκρασία στην επιφάνεια της Σελήνης μπορεί να πέσει ακόμη και 500 βαθμούς Κελσίου σε λιγότερο από 90 λεπτά.

8. Ο Λεονάρντο ντα Βίντσι και η ημισέληνος.
Όταν η Σελήνη εμφανίζεται ως ημισέληνος, αυτό που βλέπουμε είναι η ηλιακή ακτινοβολία που φωτίζει ένα μέρος της. Το υπόλοιπο της Σελήνης είναι ελάχιστα ορατό ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες. Ο Λεονάρντο ντα Βίντσι ήταν ο πρώτος που κατανόησε -το γεγονός είναι καταγεγραμμένο- ότι η Σελήνη δεν συρρικνώνεται και μετά απλώνεται, αλλά ότι απλά, είναι μερικώς κρυμμένη.

9. Το ονόματα της Σελήνης.
Τους κρατήρες της Σελήνης και όλα τα άλλα αστρονομικά αντικείμενα «βαφτίζει» η Διεθνής Αστρονομική Ένωση. Στους κρατήρες της Σελήνης δίνονται εν γένει ονόματα σημαντικών επιστημόνων, καλλιτεχνών και εξερευνητών. Οι κρατήρες γύρω από τον κρατήρα Apollo και το Mare Moscoviense έχουν λάβει τα ονόματα Αμερικανών αστροναυτών και Ρώσων κοσμοναυτών.

 

10. Η Σελήνη κάνει τη Γη να κινείται μαζί και τις παλίρροιες.
Η Σελήνη είναι εν μέρει υπεύθυνη για τις παλίρροιες των ωκεανών και των θαλασσών μας στη Γη (και ο  Ήλιος παίζει έναν μικρό ρόλο). Ωστόσο, καθώς η Σελήνη περιφέρεται γύρω από τη Γη, προκαλεί επίσης μια ελαφριά μεταμόρφωση του εδάφους του πλανήτη μας. Το αποτέλεσμα δεν είναι τόσο δραματικό όσο με τους ωκεανούς, αλλά παρόλα αυτά είναι ένα μετρήσιμο αποτέλεσμα, με τη στερεά επιφάνεια της Γης να κινείται αρκετά εκατοστά μαζί με κάθε παλίρροια.

11. Η Σελήνη έχει και σεισμούς.

Ονομάζονται “moonquakes”. Προκαλούνται από την βαρυτική επίδραση της Γης και σε αντίθεση με τους σεισμούς στη Γη που διαρκούν λίγα μόνο λεπτά, στη Σελήνη μπορεί να διαρκέσουν έως και μισή ώρα. Είναι όμως πολύ πιο αδύναμοι από τους δικούς μας σεισμούς.

12. Υπάρχει νερό στη Σελήνη.
Αυτό έχει τη μορφή πάγου παγιδευμένου μέσα σε σκόνη και μέταλλα πάνω και κάτω από την επιφάνεια. Έχει ανιχνευθεί σε περιοχές που είναι σε μόνιμη σκιά και θερμοκρασίες κάτω του μηδενός, επιτρέποντας στον πάγο να «επιβιώσει». Το νερό στη Σελήνη ανέρχεται στην επιφάνεια ύστερα από προσκρούσεις κομητών ή μικρομετεωριτών.

Νερό σε μορφή πάγου που έχουν ανιχνευθεί

Και μην ξεχνιόμαστε, ο δορυφόρος μας απομακρύνεται από τη Γη 3,8 εκατοστά τον χρόνο ενώ η θερμοκρασία πάνω στην επιφάνειά του κυμαίνεται την νύχτα στους -183 βαθμούς Κελσίου και την ημέρα στους +106 βαθμούς!

 

X
0,00 €