ΤΑΥΡΟΣ

Γενικά

Ο ζωδιακός αστερισμός του Ταύρου είναι καλά ορατός στο βραδινό ουρανό από τον Νοέμβριο έως τον Ιανουάριο. Ο Ταύρος βρίσκεται βορειοδυτικά του Ωρίωνα (Orion) και νότια του Ηνίοχου (Auriga). Καλύπτει μια ευρύ περιοχή 797 τετραγωνικών μοιρών και είναι ο 17ο σε μέγεθος αστερισμός. Περιλαμβάνει δύο εμφανή ανοιχτά αστρικά σμήνη που μπορούν να παρατηρηθούν καλά και με γυμνό μάτι: τα δύο ανοιχτά αστρικά σμήνη των Υάδων και των Πλειάδων. Ο κύριος αστέρας του Ταύρου είναι ο φημισμένος κόκκινος Aldebaran (ή Λαμπαδίας), ο οποίος απέχει από εμάς 65 έτη φωτός. Παριστάνει το μάτι του Ταύρου που με λίγη προσπάθεια μπορεί κανείς να το φανταστεί. 

Ο Ταύρος είναι ένας από τους 48 αστερισμούς που κατέγραψε ο Έλληνας αστρονόμος Πτολεμαίος τον 2ο αιώνα μ.Χ. Είναι αρχαίος αστερισμός που χρονολογείται από την εποχή του Χαλκού, όπου σημάδεψε τη θέση του Ήλιου κατά την εαρινή ισημερία. Η σημασία του στη γεωργία επηρέασε τη μυθολογία πολλών αρχαίων πολιτισμών όπως των Σουμέριων, Ασσύριων, Βαβυλώνιων, Αιγύπτιων, Ελλήνων και των Ρωμαίων. Οι απεικονίσεις του αστερισμού έχουν βρεθεί σε ζωγραφιές σπηλαίων που χρονολογούνται από το 15.000 π.Χ.

Μυθολογία

Ο Δίας ποθούσε την Ευρώπη, τη μοναχοκόρη του Φοίνικα βασιλιά Αγήνορα, που θεωρούνταν η ωραιότερη γυναίκα του κόσμου. Ο Δίας την πλησίασε με τη μορφή ενός κατάλευκου και μεγαλοπρεπή Ταύρου και ξάπλωσε στο πόδια της. Μετά από έναν αρχικό δισταγμό η Ευρώπη κάθισε γεμάτη εμπιστοσύνη πάνω στη ράχη του Ταύρου, ο οποίος κατευθύνθηκε ορμητικά προς την Κρήτη. Εκεί ο Δίας παίρνοντας και πάλι την αρχική του μορφή έκανε την Ευρώπη ερωμένη του. Αυτή έγινε μητέρα τριών γιών του. 

Στην ελληνική μυθολογία οι Υάδες ήταν οι κόρες του Άτλαντα. Έγιναν άστρα καθώς θρηνούσαν ασταμάτητα το θάνατο του αδελφού τους Υάντα μην μπορώντας να σταματήσουν να κλαίνε -γι΄αυτό και λέγονται “αστέρια της βροχής”.

ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΔΕΙΤΕ

M1

Νεφέλωμα Καρκίνος

Είναι νεφέλωμα του Γαλαξία μας, που ανακαλύφθηκε το 1731 από τον Άγγλο γιατρό και αστρονόμο John Bevis. Αποτελεί υπόλειμμα υπερκαινοφανούς αστέρα, ένα διαστελλόμενο νεφέλωμα αερίων, τα οποία τα είχε αποβάλει η έκρηξη υπερκαινοφανούς αστέρα που συνέβη στις 4 Ιουλίου 1054, κοντά στο άστρο ζ Ταύρου, και η οποία καταγράφηκε από τους Κινέζους αστρονόμους. Βρίσκεται σε απόσταση 6.500 ετών φωτός.

M45

Αστρικό Σμήνος Πλειάδες

Ένα από τα πιο όμορφα ανοιχτά αστρικά σμήνη που αντιπροσωπεύουν τις Πλειάδες, στις οποίες ο λαός μας έχει δώσει το όνομα Πούλια. Οι Πλειάδες είναι ένα κοντινό σε μας κι αρκετά χαλαρό ανοικτό σμήνος, περίπου, 500 άστρων σε απόσταση 444 ετών φωτός. Είναι επίσης γνωστό ως οι Επτά Αδελφές, αν και οι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να δουν με γυμνό μάτι μόνο έξι αστέρια, που όλα τους είναι χρώματος ανοιχτού μπλε-λευκού: Αλκυόνη, Άτλας, Ηλέκτρα, Μαία, Μερόπη, και Ταϋγέτη.

Caldwell 41

Αστρικό Σμήνος Υάδες

Οι φωτεινότεροι αστέρες του σχηματίζουν ένα σχήμα «Λ» στον ουρανό, μαζί με τον ερυθρό γίγαντα Aldebaran, τον φωτεινότερο αστέρα σε όλο τον αστερισμό, που όμως στην πραγματικότητα δεν ανήκει στο σμήνος. Οι Υάδες θεωρούνται το πλησιέστερο αστρικό σμήνος στη Γη, σε απόσταση 151 έτη φωτός

NGC 1555

Μεταβλητό Νεφέλωμα Hind's

Το νεφέλωμα του Hind είναι ένα μεταβαλλόμενο νεφέλωμα περίπου 4 ετών φωτός σε διάμετρο, το οποίο βρίσκεται περίπου 400 έτη φωτός μακριά από τη Γη. Το νεφέλωμα ανακαλύφθηκε στις 11 Οκτωβρίου 1852 από τον John Russell Hind, εξ’ ου και το όνομά του.
Ένα μεταβλητό νεφέλωμα είναι ένα νεφέλωμα ανάκλασης που μεταβάλλεται σε λαμπρότητα λόγω αλλαγών του αστεριού του οποίου το φως αντανακλά. Σε αυτή την περίπτωση το νεφέλωμα φωτίζεται από το Tau Tauri, ένα μεταβλητό αστέρι ηλικίας μόνο ενός εκατομμυρίου ετών.

NGC 1410 & 1409

Γαλαξίες

Οι NGC 1409 (δεξιά) και  NGC 1410 (αριστερά), μαζί γνωστοί και ως UGC 2821, είναι δύο αλληλεπιδρώντες γαλαξίες που βρίσκονται περίπου 300 εκατομμύρια έτη φωτός μακριά. Τα κέντρα τους απέχουν 23.000 έτη φωτός, ενώ συνδέονται μεταξύ τους εξαιτίας της βαρυτικής έλξης. Περιστρέφονται μεταξύ τους με ταχύτητες που φτάνουν το 1 εκατομμύριο χιλιόμετρα την ώρα, ενώ απομακρύνονται από τη Γη με την τρομερή ταχύτητα των 7.600 χλμ ανά δευτερόλεπτο!

NGC 1514

Νεφέλωμα Κρυστάλλινη Μπάλα

Πρόκειται για ένα πλανητικό νεφέλωμα που ανακαλύφθηκε από τον William Herschel στις 13 Νοεμβρίου του 1790, περιγράφοντάς το ως “ένα πολύ ξεχωριστό φαινόμενο” και αναγκάζοντάς τον να ξανασκεφτεί τις ιδέες του για την κατασκευή των ουρανών. Μέχρι εκείνο το σημείο ο Herschel ήταν πεπεισμένος ότι όλα τα νεφελώματα αποτελούσαν μάζες άστρων πολύ μακριά για να μελετηθούν, αλλά μετά συνειδητοποιήσαμε ότι ήταν ένα αστέρι “περιτριγυρισμένο από μια ελαφρώς φωτεινή ατμόσφαιρα.”

Aldebaran

Αστέρας

Αλντεμπαράν είναι η ιδιαίτερη ονομασία, προερχόμενη από τους Άραβες, του αστέρα α του αστερισμού Ταύρου, ενώ η αρχαία ονομασία αυτού από τους Έλληνες ήταν «νότιος οφθαλμός του Ταύρου». Στην Ελλάδα ονομάζεται σήμερα και Λαμπαδίας. Βρίσκεται σε απόσταση 65 ετών φωτός, έχει θερμοκρασία περίπου 4.000 Κελσίου και έχει πορτοκαλί απόχρωση.

Elnath

Αστέρας

Ως ο δεύτερος φωτεινότερος αστέρας αυτού του αστερισμού, είναι εύκολα ορατός από την Ελλάδα, ψηλά στον ουρανό τα βράδια του Νοεμβρίου και του χειμώνα. Επίσης, ο αστέρας φέρει και το όνομα 112 Ταύρου. Σε απόσταση 135 ετών φωτός, είναι ένας από τους εντυπωσιακότερους άσπρο-μπλε γίγαντες αστέρες του ουρανού.

Zeta Tauri

Διπλός Αστέρας

Σε απόσταση 440 ετών φωτός αυτό το διπλό άστρο είναι ορατό με γυμνό οφθαλμό και αποτελεί ένα κόσμημα στο ουράνιο στερέωμα. Διακρίνεται όμως καλύτερα με κιάλια και με μικρό τηλσεκόπιο.

ΟΝΟΜΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΛΑΜΠΡΟΤΗΤΑ ΟΡΑΤΟΤΗΤΑ
M1 Υπόλειμμα Σουπερνόβα 8,4 Μικρό Τηλεσκόπιο
M45 Ανοιχτό Σμήνος Αστέρων 1,6 Γυμνό Μάτι / Κιάλια
Caldwell 41 Ανοιχτό Σμήνος Αστέρων 0,5 Γυμνό Μάτι / Κιάλια
NGC 1555 Νεφέλωμα Μεταβλητό 8,5 - 13,5 Μικρό Τηλεσκόπιο
NGC 1410 & 1409 Γαλαξίες 15,4 Μεγάλο Τηλεσκόπιο
NGC 1514 Νεφέλωμα Πλανητικό 9,4 Μεγάλο Τηλεσκόπιο
Aldebaran Αστέρας Γίγαντας 0,86 Γυμνό Μάτι
Elnath Αστέρας Γίγαντας 1,68 Γυμνό Μάτι
Zeta Tauri Αστέρας Διπλός 3,0 Γυμνό Μάτι

Πρακτικός οδηγός

Στην αρχαιότητα, σε όλο τον κόσμο, κάθε νύχτα οι άνθρωποι έστρεφαν κι εκείνοι το βλέμμα τους στον ουρανό. Σε κάποιο μέρος του κόσμου κάποιοι έβλεπαν μια διάταξη φωτεινών αστέρων που έμοιαζε με ψάρι, σε κάποιο άλλο έβλεπαν μια ομάδα αστεριών που θύμιζε αρκούδα του δάσους. Αυτοί οι παρατηρητές των άστρων διέκριναν χαρακτήρες και αντικείμενα που τους θύμιζαν γνωστούς μύθους και ιστορίες. Σήμερα, ξέρουμε ότι αυτές οι εικόνες στον ουρανό είναι γνωστές ως ΑΣΤΕΡΙΣΜΟΙ!

Οι πιο γνωστοί αστέρες κάθε αστερισμού συμβολίζονται με ένα γράμμα της ελληνικής αλφαβήτου. Ο πιο λαμπρός αστέρας κάθε αστερισμού φέρει διεθνώς, συνήθως, το γράμμα α, ο δεύτερος λαμπρότερος το γράμμα β, κ.ο.κ. Στη συνέχεια χρησιμοποιούνται τα κεφαλαία γράμματα της λατινικής αλφαβήτου και οι συνδυασμοί τους ανά δύο, αλλά και αριθμοί.

Στη χώρα μας, από τους 88 αστερισμούς οι 6 φαίνονται πάντοτε καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και λέγονται αειφανείς. Οι 14 δεν φαίνονται ποτέ και λέγονται αφανείς. Οι υπόλοιποι 68 ανατέλλουν και δύουν και, αναλόγως τις εποχές, είναι θεατοί ή αθέατοι κατά τη διάρκεια της νύχτας, και λέγονται αμφιφανείς.

Από τους 68 αμφιφανείς, οι 13 ονομάζονται ζωδιακοί αστερισμοί, γιατί οι περισσότεροι έχουν ονόματα ζώων. Μέσα από τους ζωδιακούς αστερισμούς διέρχεται η φαινόμενη ετήσια τροχιά του Ήλιου, δηλαδή το επίπεδο της εκλειπτικής και οι τροχιές όλων των πλανητών και της Σελήνης.

X
0,00 €