ΩΡΙΩΝ

Γενικά

Ο Ωρίων αναμφισβήτητα είναι ένας από τους λαμπρότερους και τους ομορφότερους αστερισμούς. Στο δικό μας γεωγραφικό πλάτος παρατηρείται ιδίως το χειμώνα καλύτερα. Μάλιστα επειδή βρίσκεται πάνω στον ουράνιο ισημερινό, μπορεί στη διάρκεια ενός έτους να γίνει ορατός από κάθε σημείο της Γης. Οι τρεις λαμπροί αστέρες ζώνης (Άλνιτακ, Άλνιλαμ και Μίντακα), που συχνά χρησιμοποιούνται στον προσανατολισμό, ονομάζονται και “ράβδος του Ιακώβου”. Ο πιο επιβλητικός αστέρας του Ωρίωνα είναι ο Μπετελγκέζ, ένας κόκκινος γίγαντας, ο οποίος είναι 10.000 φορές λαμπρότερος από τον Ήλιο μας και πρόκειται κάποια στιγμή να ανατιναχθεί σχηματίζοντας έναν υπερκαινοφανή αστέρα (σουπερνόβα). Όπως ο Μπετελγκέζ έτσι και οι υπόλοιποι αστέρες του τετράπλευρου του Ωρίωνα, Μπελλατρίξ, Σάιφ και Ρίγκελ αξίζουν να παρατηρηθούν ακριβέστερα με ένα τηλεσκόπιο. 

Στον Ωρίωνα και στον περιβάλλοντα χώρο του υπάρχουν πολλά ενδιαφέροντα αντικείμενα για παρατήρηση, και πάνω απ’ όλα το Νεφέλωμα του Ωρίωνα, ένα φωτεινό γαλαξιακό νεφέλωμα αερίων, που είναι ορατό και με γυμνό μάτι. Στην περιοχή του βρίσκεται επίσης το γνωστό Νεφέλωμα Κεφαλής του Ίππου. 

Μυθολογία

Ο Ωρίων υπήρξε μεγάλος πολεμιστής που δημιουργήθηκε από τους θεούς Δία, Ποσειδώνα και Ερμή. Πέρα από το μεγάλο θάρρος προικίστηκε κυρίως και με μεγάλη ομορφιά, τόση που και οι θεές ακόμα ανταγωνίζονταν για την εύνοιά του. Ήταν λοιπόν αναμενόμενο να βρεθεί στο στόχαστρο αντιζηλιών, με αποτέλεσμα ο Ωρίων να θανατωθεί από την Άρτεμη, τη θεά του κυνηγιού, λόγω της ζήλιας της. Μία άλλη εκδοχή της ιστορίας λέει πως η Άρτεμη τον σκότωσε επειδή αυτός κυνηγούσε ζώα, τα οποία προστατεύονταν από την ίδια. Μία άλλη ιστορία πάλι λέει πως τον σκότωσε ο Σκορπιός. Τέλος, στους μύθους γύρω από τον Ωρίωνα ανήκει και αυτός που λέει πως ερωτεύτηκε τόσο παράφορα τις Πλειάδες, τις κόρες του Άτλαντα, που κυνηγώντας τες στον ουρανό δεν μπόρεσε ποτέ να τις φτάσει.

ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΔΕΙΤΕ

M41

Νεφέλωμα του Ωρίωνα

Βρίσκεται σε απόσταση μόλις 2,5 εκατομμυρίων ετών φωτός και μαζί με το Γαλαξία μας αποτελούν τους δύο μεγαλύτερους γαλαξίες της τοπικής μας ομάδας.

Barnard 33

Νεφέλωμα Κεφαλής Ίππου

Το Νεφέλωμα Κεφαλή του Ίππου κατ’ ουσία απαρτίζεται από δύο νέφη: το σκοτεινό νεφέλωμα (η Κεφαλή Ίππου) συναντά ένα νεφέλωμα εκπομπής (το κόκκινο νέφος αερίων). Η Κεφαλή του Ίππου βρίσκεται ακριβώς δίπλα στην περιοχή του Άλνιτακ, του χαμηλότερου από τους τρεις αστέρες της ζώνης του Ωρίωνα.

M43

Νεφέλωμα De Marain

Βρίσκεται σε απόσταση περίπου 1.500 ετών φωτός, είναι μέρος του νεφελώματος του Ωρίωνα και χωρίζεται από αυτό με μία λωρίδα σκόνης. Ανακαλύφθηκε από τον Jean-Jacques Dortous de Mairan. Το Μ43 εμφανίζεται στην πρώτη φωτογραφία βαθέως ουρανού του Νεφελώματος του Ωρίωνα που τραβήχτηκε τις 14 Μαρτίου 1882 από τον Henry Draper.

Μ78

Νεφέλωμα

Το Μ78 είναι το λαμπρότερο νεφέλωμα ανάκλασης σε μία ομάδα νεφελωμάτων που περιλαμβάνει τα NGC 2064, NGC 2067 και NGC 2071. Αυτά τα νεφελώματα μαζί με το Νεφέλωμα «Φλόγα» αποτελούν το μοριακό νέφος LDN 1630, ένα μέρος του συμπλέγματος του Ωρίωνα.

NGC 1999

Νεφέλωμα

Είναι ένα γεμάτο με σκόνη φωτεινό νεφέλωμα με ένα μεγάλο άνοιγμα κενού χώρου που φαίνεται ως μαύρη περιοχή. Είναι νεφέλωμα ανάκλασης, καθώς το φως του είναι ανακλώμενο φως του μεταβλητού αστέρα V380 Ωρίωνος. Παλαιότερα όμως πιστευόταν ότι το μαύρο κομμάτι ήταν ένα πυκνό νέφος σκόνης και αερίου, το οποίο εμπόδιζε το φως να περάσει, δηλαδή ένα σκοτεινό νεφέλωμα.

Betelgeuse

Αστέρας

Έχει χαρακτηριστεί ως ερυθρός υπεργίγαντας, είναι ένας από τους μεγαλύτερους και λαμπρότερους αστέρες του ουρανού. Η διάμετρός του είναι τόσο μεγάλη που αν βρισκόταν στο κέντρο του Ηλιακού Συστήματος, η επιφάνειά του θα έφτανε μέχρι την τροχιά του Δία, «καταπίνοντας» όλους τους εσωτερικούς πλανήτες. Η διάμετρός του είναι περίπου 1180 φορές μεγαλύτερη από αυτή του Ήλιου και βρίσκεται σε απόσταση 640 ετών φωτός.

NGC 1977

Νεφέλωμα Δρομέας

Αυτό το νεφέλωμα ανάκλασης, επίσης γνωστό ως NGC 1977, βρίσκεται στον αστερισμό του Ωρίωνα περίπου 1.500 έτη φωτός από τη Γη. Το νεφέλωμα αυτό πήρε το όνομά του εξαιτίας της ομοιότητάς του με έναν δρομέα που διακρίνεται έντονα να τρέχει με μεγάλο διασκελισμό.

NGC 2024

Νεφέλωμα Φωτιάς

Είναι ένα νεφέλωμα εκπομπής στον αστερισμό του Ωρίωνα. Απέχει 900 με 1.500 έτη φωτός. Ο λαμπρός αστέρας ζ Ωρίωνα εκπέμπει υπεριώδες φως το οποίο αλληλεπιδρά με τα ηλεκτρόνια του πελώριου νέφους υδρογόνου του νεφελώματος.

ΟΝΟΜΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΛΑΜΠΡΟΤΗΤΑ ΟΡΑΤΟΤΗΤΑ
M41 Νεφέλωμα ανάκλασης 4,0 Κιάλια
Barnard 33 Νεφέλωμα απορρόφησης 11,0 Μεγάλα Τηλεσκόπια
M43 Νεφέλωμα ανάκλασης/εκπομπής 9,0 Μεγάλο Τηλεσκόπιο
M78 Νεφέλωμα ανάκλασης 8,3 Μικρό Τηλεσκόπιο
NGC 1999 Νεφέλωμα ανάκλασης 9,5 Μεγάλο Τηλεσκόπιο
Betelgeuse Κόκκινος γίγαντας αστέρας 0,5 Γυμνό Μάτι
NGC 1977 Νεφέλωμα ανάκλασης 7,0 Μικρό Τηλεσκόπιο
NGC 2024 Νεφέλωμα εκπομπής 10,0 Μεγάλο Τηλεσκόπιο

Πρακτικός οδηγός

Στην αρχαιότητα, σε όλο τον κόσμο, κάθε νύχτα οι άνθρωποι έστρεφαν κι εκείνοι το βλέμμα τους στον ουρανό. Σε κάποιο μέρος του κόσμου κάποιοι έβλεπαν μια διάταξη φωτεινών αστέρων που έμοιαζε με ψάρι, σε κάποιο άλλο έβλεπαν μια ομάδα αστεριών που θύμιζε αρκούδα του δάσους. Αυτοί οι παρατηρητές των άστρων διέκριναν χαρακτήρες και αντικείμενα που τους θύμιζαν γνωστούς μύθους και ιστορίες. Σήμερα, ξέρουμε ότι αυτές οι εικόνες στον ουρανό είναι γνωστές ως ΑΣΤΕΡΙΣΜΟΙ!

Οι πιο γνωστοί αστέρες κάθε αστερισμού συμβολίζονται με ένα γράμμα της ελληνικής αλφαβήτου. Ο πιο λαμπρός αστέρας κάθε αστερισμού φέρει διεθνώς, συνήθως, το γράμμα α, ο δεύτερος λαμπρότερος το γράμμα β, κ.ο.κ. Στη συνέχεια χρησιμοποιούνται τα κεφαλαία γράμματα της λατινικής αλφαβήτου και οι συνδυασμοί τους ανά δύο, αλλά και αριθμοί.

Στη χώρα μας, από τους 88 αστερισμούς οι 6 φαίνονται πάντοτε καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και λέγονται αειφανείς. Οι 14 δεν φαίνονται ποτέ και λέγονται αφανείς. Οι υπόλοιποι 68 ανατέλλουν και δύουν και, αναλόγως τις εποχές, είναι θεατοί ή αθέατοι κατά τη διάρκεια της νύχτας, και λέγονται αμφιφανείς.

Από τους 68 αμφιφανείς, οι 13 ονομάζονται ζωδιακοί αστερισμοί, γιατί οι περισσότεροι έχουν ονόματα ζώων. Μέσα από τους ζωδιακούς αστερισμούς διέρχεται η φαινόμενη ετήσια τροχιά του Ήλιου, δηλαδή το επίπεδο της εκλειπτικής και οι τροχιές όλων των πλανητών και της Σελήνης.

X
0,00 €